Do Massandry można najłatwiej i najtaniej dojechać z Jałty, trolejbusem nr 52 Jałta - Symferopol. Bilet kosztuje 1Hr/osobę.

Znana jest ona jest przede wszystkim z produkcji win. Pierwsze winnice zostały założone w 1894 roku przez księcia Lwa Golicyna, który zbudował 7 tuneli (piwnic) o długości 150 metrów każdy i szerokości 5m. Piwnice są w stanie pomieścić milion butelek oraz 35 tysięcy hektolitrów wina. Warto wspomnieć, że były to pierwsze winnice na Krymie. Do dnia dzisiejszego działa fabryka win “Massandra”, a tuż przy niej unikalne muzeum winiarstwa oraz historii Lwa Golicyna, posiadające w swojej kolekcji 100 tysięcy butelek win, z których najcenniejszymi są: hiszpańskie wino ‘Jerezu de la Frontera’ z 1775r, francuzki muskat z 1846r czy czerwony portwajn Liwadia z 1984r.

Pałac Massandryjski (44°31.023833′N, 34°12.1335′E) zwany również Pałacem Aleksandra III lub Woroncowa to kolejne miejsce, które należy odwiedzić w Massandrze. Jest to zespół parkowo - pałacowy, który został założony pod koniec XVIII wieku, przez córkę polskiego magnata Lwa Potockiego - Annę Branicką. Wybudowała ona tu rezydencję oraz park o powierzchni około 80 ha. W 1823 roku Anna Branicka, przekazała swoją posiadłość na rzecz swojego zięcia Michaiła Siemionowicza Woroncowa - rosyjskiego oficera, dowódcę sił zbrojnych i polityka. Pałac uległ częściowemu zniszczeniu, podczas szalejącej burzy. i Syn Michaiła Woroncowa w 1881 roku zlecił francuzkiemu architektowi Bouchardowi odrestaurowanie i przebudowę budynku. Pomimo niedokończonych prac, w 1882 roku, po śmierci ówczesnego właściciela, kompleks pałacowy został sprzedany Carowi Aleksandrowi III. Na życzenie Cara przebudowa pałacu dokończona przez architekta Mesmechera, który zachował neorenesansową część budynku, odbudowana przez Boucharda, a pozostałe prace zostały wykonane w stylu neobarokowym. Pomimo ukończenia prac w 1902 roku, Car nigdy nie nocował w Massandryjskim Pałacu, gyż preferował Pałac w Liwadii, a używał go jedynie podczas polowań lub wycieczek. Od 1929 - 1941 w pałacu znajdowało się sanatorium, do którego przyjeżdżały osoby chore na gruźlicę. Po tym okresie budynek został przekształcony na ekskluzywną rezydencję, do której aż do roku 1991 przyjeżdżali komunistyczni dostojnicy byłego Związku  Socjalistycznych Republik Radzieckich.  Od 1992 roku pałac i ogród z dwiema wysokimi na prawie 50m sewojami został udostępniony dla turystów i można go zwiedzać za 60Hr/osobę (2008r) a ogród bezpłatnie. W okrodzie, tuż przy pałacu znajduję się miejsce, gdzie można coś przekąsić lub napić się chłodnego piwa (7Hr/butelkę) w cieniu parasoli. Tuż obok znajduje się czysta, bezpłatna toaleta.

Zobacz pozostałe zdjęcia w tej galerii

]]> http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/massandra/feed http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/simeiz http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/simeiz#comments Thu, 25 Sep 2008 19:43:12 +0000 Tomasz Smoliński http://podroze.e-smolinski.com/?p=72 Simeiz (44°24,389167N, 34°0,430167′E) jest małym, turystycznym miasteczkiem oddalonym o 17km na zachód od Jałty i jest zamieszkiwany przez około 3000 osób. Łagodny klimat, suche powietrze pozwoliły wybudować ośrodki uzdrowiskowe, w których można leczyć gruźlicę. Miasto od strony lądu otoczone jest górami, co sprawia, że nie docierają tutaj chłodne wiatry z północy i temperatura powietrza jest nieco wyższa niż w pozostałej części półwyspu. Simeiz posiada przepiękne plaże oraz krystalicznie czystą wodę, w której żyje wiele gatunków kolorowych ryb oraz kraby. Miasto już od pierwszej połowy XIX wieku, było odwiedzane przez rosyjskie rodziny szlacheckie. Okres letni trwa 157 dni, średnia temperatura powietrza w sierpniu to +24.4°C a w lutym +4.1°C. Słońce świeci 2600 godzin w ciągu roku, sezon kąpielowy w morzu trwa od czerwca do października a jego temperatura w tym okresie zmienia się od +17°C do +24°C.

Nazwa Simeiz pochodzi od dwóch antycznych słów: greckiego “Simeon” (”znak”) oraz bizantyjskiego “Iz” (”przeznaczenie’). Nazwa może być zatem tłumaczona jako “Znak przeznaczenia”. Jak większość terenów znajdujących się na południowym wybrzeżu Półwyspu Krymskiego, był on już zamieszkiwany przez ludzi od okresu Neolitycznego. Poźniej osiedliło się tu plemie Taurów, którzy nadali półwyspowi (do dziś uzywaną) nazwę Tauryda. Od tego czasu mieszkało tu wiele plemion i narodów, walcząc i kochając się - karaimowie, godzi, tatarzy, genueńczycy, turkowie oraz wiele innych nacji. Po zakończeniu wojny Rosyjsko - Tureckiej 1768 - 1774, caryca Katarzyna II, przekazała posiadłości leżące wokół Simeiz swoim najbardziej oddanym podwładnym.

Nad miejscowością wyrasta góra At-Basz (”Głowa Konia”), na zachodzie góra Koszka (”Kot”), tuż obok przy morzu Liebiednoje Kryło (”Skrzydło Łabędzia”). Około 200m na wschód od “Skrzydła Łabędzia” znajdują się dwie skały 80 metrowa “Panea” i 40 metrowa “Diva” (”Panna”).

Panea - znajdują się na niej, ruiny twierdzy oraz pozostałości średniowiecznego, obronnego klasztoru.

Koszka - można zobaczyć resztki wysokiego muru twierdzy Taurów, nekropolię oraz pozostałości ich osady. Na zachodnim zboczu góry znajduje się obserwatorium astronomiczne, a poniżej białych kopuł obserwatorium, znajduje się paraboliczna antena, za pomocą której w 1959 roku, po raz pierwszy zobaczono drugą stronę księżyca.

Nudyści - tuż pod ścianą wspinaczkową Skrzydło Łabędzia, znajduje się plaża nudystów.

Dojazd

Do Simeiz łatwo można dojechać marszrutką lub autobusem nr 36, który odjeżdża z przystanku, znajdującego się ok 300m na północ od pomnika Lenina na ulicy (o ile dobrze pamiętam) Moskiewskiej. Koszt biletu 7Hr/osobę (2008r).

Skałoplany / Topo

Najpopularniejszymi miejscami wspinaczkowymi w Simeiz są dwie skały:

• Koszka (Kot) (44°24,116333′N, 33°59,6905′E), na której obitych jest ponad 30 dróg wspinaczkowych w tym jedna cztero-wyciągowa
• Skrzydło Łabędzia (44°24,0285′N, 33°59,668667′E) - ponad 20 dróg, skała wyrasta nas samym morzem.

Położenie skał

Koszka - Lewa część skały (V)

Koszka - Centr / Środek (V+ - VI.4+)

Skrzydło Łabędzia - Południe (VI.4)

Skrzydło Łabędzia - Centr / Środek (VI.2 - VI.4)

Skrzydło Łabędzia - Wschód (VI.2+ - VI.5+)

Legenda głosi, że dawno temu, Grecy płynący z Konstantynopola w poszukiwaniu urodzajnych terenów, zostali uwięzieni na długi czas w wodach Morza Czarnego (dawniej zwanego Pontos Aksinos - Morze Niegościnne) przez szalejącą burze. Gdy morze uspokoiło się, mgły opadły, na horyzoncie ukazał się ląd. Grecy krzyknęli Jałos! Jałos! - Brzeg! Brzeg! … i wszyscy z radością popłynęli w jego kierunku. Była to Tauryda, a grecy wybudowali tam osadę i nazwali słowem Jałos - brzeg.

Według badań archeologicznych, pierwszymi mieszkańcami tego miejsca, byli Taurowie. Następnie osada była zdobywana przez Rzymian, Bizantyjczyków, Chazarów, Połowców i Tatarów. Pierwsza wzmianka, pojawiła się w XII wieku, mówiąca, że osada zwana Dżalita, była pod władaniem Połowców. W XV wieku, miasto pojawiło się na rzymskich mapach pod nazwą Gealitia, Etalita. W XV wieku, miasto należało do Genueńczyko. Pod koniec XV wieku władzę przejął sułtan turecki. Stu letnia walka między Imperium Osmańskim a Rosją, zakończyła sie, przejęciem tej małej wioski rybackiej przez Rosję. W XIX wieki, miasteczko Jałta, stało się miastem powiatowym. Po zakończeniu wojny domowej, zaczęto w Jałcie budować sanatoria, domy uzdrowiskowe, hotele, wille, pałace  i przekształcać ją w kurort.

Nocleg
My do Jałty dostaliśmy się trolejbusem z Symferopola. Niestety wyjechaliśmy dość późno, a do Jałty dotarliśmy dopiero o 21:00. Było już ciemno, więc skorzystaliśmy z propozycji kwatery, którą przedstawiono nam chwilę, po opuszczeniu trolejbusu. Za nocleg w obdrapanym wieżowcu zapłaciliśmy 50Hr/osobę. Warunki nie najlepsze. W łazience prawie każdy centymetr kwadratowy, pokryty grzybem, wanna bardzo brudna, system rurek i rureczek doprowadzający ciepłą wodę do zlewu. Na szczęście pościel, świeżo wyprana i czysta. Na pewno nie wszystkie kwatery, wyglądają, jak ta, na którą trafiliśmy ale wieczorem, nie mieliśmy dużego wyboru.

Plaże
Wzdłuż wybrzeża, ciągnie się ulica Lenina - nadmorski bulwar. Plaże są wybetonowane, z niewielkimi miejscami, pokrytymi kamieniami na których można się położyć. Jest to jedna z brzydszych plaż na Krymie.

Jaskółcze Gniazdo
Do Jaskółczego Gniazda warto popłynąć statkiem. Na wybór statku musimy się sami zdecydować, gdyż jest ich kilka. Mniejsze a zarazem tańsze (35Hr/osobę) oraz większe i droższe(50Hr.osobę). Małe łodzie, pływają tylko gdy morze jest bardzo spokojne. Gdy pojawiają się fale, rejsy są odwoływane. Warto więc się zastanowić czy nie lepiej zapłacić kilka hrywien więcej i mieć pewność, że rejs się odbędzie.  Bilety najlepiej kupić w kasach przy samym morzu, gdyż pośrednicy sprzedający je, w całym mieście naliczają sobie dodatkową marżę. My wybraliśmy statek większy i decyzje uznaliśmy za słuszną, gdyż przed odpływem, pojawiły się fale i kilka rejsów odwołano. Po zapłaceniu dodatkowych 10Hr, można zająć miejsce na tarasie widokowym. Cała wycieczka trwa 2 godziny, w tym 45 minut na zwiedzanie Jaskółczego Gniazda. Wejście na teren Jaskółczego Gniazda kosztuje 5Hr/osobę. W bliskim sąsiedztwie monumentu, można zakupić pamiątki, jedzenie i zimne napoje. Kolejną atrakcją dla turystów są zwierzęta takie jak: sokoły, orły, kajmany, małpki itp., z którymi, za opłatą 20Hr można sobie zrobić zdjęcie.

Jaskółcze Gniazdo jest jednym z najciekawszych pomników architektonicznych na Krymie, umieszczonym na 40 metrowej skale “Zorza” wchodzącej w skład przylądku Aj-Todor w miejscowości Gaspra, koło Jałty. Ten ozdobny zamek, został wybudowany w stylu neo-gotyckim w latach 1911 - 1912. Projektantem był rosyjski architekt Leonid Sherwood.

Pierwszym budynkiem, wybudowanym dla rosyjskiego generała w tym miejscu, była drewniana chata, romantycznie nazwana “Zamkiem Miłości”. W 1911 roku, Baron von Steinheil, niemiecki szlachcic, który dorobił się fortuny, wydobywając ropę  w Baku, kupił chatę i w ciągu roku zastąpił ją budynkiem, który stoi do dziś. W 1914 roku, budynek został sprzedany i przeznaczony na restaurację. W krótkim czasie po rewolucji w 1917 roku, Jaskółcze Gniazdo było traktowane, tylko jako atrakcja turystyczna. W 1927 roku, miało miejsce potężne trzęsienie ziemi oszacowane na 6 - 7 stopni w skali Richtera. Budynek nie został zniszczony z wyjątkiem, kilku ozdobnch elementów, które wpadły do morza wraz z kawałkami oderwanego klifu. Budynek odrestaurowano w 1968 roku. Budynek ma 20m długości i 10m szerokości. Projekt budynku zawierał pokój gościnny,schody do wieży, dwie sypialnie na dwóch różnych poziomach wewnątrz wieży. Wnętrze pokoju gościnnego zostało udekorowane, drewnianymi panelami, ściany pozostałych pomieszczeń pomalowano. Taras, którym otoczony jest budynek, dostarcza widoków na morze oraz linie brzegową odległej Jałty.

Lenin pomiędzy palmami
Jak większość miast wschodniej Ukrainy, tak i Jałta posiada pomnik Lenina. Stoi on na początku nadmorskiego bulwaru, który nosi nazwę… “Lenina”. Wokół pomnika towarzysza, który ze spokojem spogląda na stojącego nieopodal McDonalda, rośnie wiele palm. Jest to widok niezapomniany, a miejsce to stało się nieoficjalną wizytówka miasta.

Cerkiew ormiańska Ripsime
Nie daleko pomniku Lenina, na ulicy Zagorodna 3, znajduję się cerkiew ormiańska. Została wybudowana w 1905 - 1917 roku, na podstawie wybudowanej w 618 roku w Eczmidzaniu cerkwi św. Ripsime.

Sobór Aleksandra Newskiego
Kościół prawosławny znajdujący się na ulicy Sadowaja 2. Wybudowany w latach 1891 - 1902 w stylu staroruskim, na cześć cara Aleksandra II.

Zobacz pełną galerię zdjęć

Obszar, na którym znajduje się Symferopol, zamieszkały był już 40 tys. lat temu. W znajdującej się na terenie miasta jaskini “Czokurcza” znaleziono ślady człowieka pierwotnego. W III w.p.n.e. - IV w.n.e. znajdowała się tutaj stolica państwa Scytyjskiego - Neapol Scytyjski. Neapol Scytyjski zajmował powierzchnię ok 20ha, z trzech stron otoczony był pionowym urwiskiem, a z jednej obwarowany był murem o grubości dochodzącej nawet do 12,5m i wysokości 5-8m. W 1784 roku, książę Potomkin, nadał miastu nazwę Symferopol - (z greki) “miasto skupiające” i  na rozkaz carycy Katarzyny powstały pierwsze budowle utworzone jako stolica guberni taurydzkiej.

Transport
Do Symferopola, można dostać się autobusem, trolejbusem, pociągiem i samolotem. Dworzec autobusowy  i kolejowy (44°57,775833′N,  34°4,066667′E) znajdują się obok siebie w północno zachodniej części miasta w niedalekim sąsiedztwie od centrum. Lotnisko, na które można przylecieć z Kijowa lub Lwowa, mieści się około 10km. poza granicami miasta. Na dworzec autobusowy lub kolejowy można dojechać trolejbusem o nazwie “2/9″. Cena biletu 0.60Hr (2008r), czas przejazdu około 30 minut. Alternatywnym sposobem wydostania się z lotniska, jest marszrutka, która również dowiezie nas w okolice dworców. Cena marszrutki jest wielokrotnie wyższa niż trolejbusu i należy spodziewać się specjalnego (z wysokimi cenami) cennika dla turystów z poza granic Ukrainy.

Z Jałty można dojechać trolejbusem nr 52. Czas podróży ok. 3 godziny, bilet 12Hr/osobę (2008r).

Z Bakczysaraju pociągiem. Czas przejazdu ok. 40 minut, bilet klasy obszczyj 3,90Hr/osobę (2008r).

Z Kerczu pociągiem. Jeździ tylko jeden pociąg w ciągu doby. Odjazd z Kerczu o 20:45, przyjazd do Symferopola o 4:55 rano. Bilet w klasie plackartnyj 50Hr/osobę.

Okolice dworca
W okolicy dworca znajduje się mały plac targowy, na którym można kupić owoce, cziburiaki i wiele tradycyjnych potraw oraz wypieków.
Ceny niektórych towarów (rok 2008):
Szaruma (podobne do kebaba z kurczaka) - 13Hr
Melon (po rosyjsku: dynia) - 4Hr/kg
Brzoskwinie: 13-15Hr/kg
Śliwki: 8Hr/kg

Skwer Pobiedy (Zwycięstwa)
Jest to plac, w środku parku parku Gagarina, na którym znajduje się czołg T-34 (taki sam jak Rudy 102) oraz pomnik ku czci poległych w czasie wyzwolenia Symferopola z pod okupacji niemieckiej podczas II Wojny Światowej 1941 - 1944. Na Skwerze Pobiedy, można podziwiać ponad 20 metrowy obelisk powstały w  1842 roku na cześć księcia Długorukowa z 1842 roku, który w czasie rojny rosyjsko-tureckiej w 1771 roku, zdobył umocnienie perekopskie, które broniło dostępu w głąb półwyspu. Na Skwer Pobiedy można dojść z dworca autobusowego / kolejowego idąc Bulwarem Lenina w kierunku południowo - wschodnim

Meczet Kebir-Dżami (44°56,933833′N, 34° 6,4385′E)
Znajdujący się na ulicy Kurczatowa 4, jest jednym z najcenniejszych zabytków Symferopola. Meczet to najstarsza budowla w Symferopolu, wybudowana w 1508 roku przez Abdarachmana-bek-Alego na cześć chana Mengli. Meczet został spalony w 1736 roku przez Rosjan oraz odbudowany w 1740r. Przebudowy budynku miały miejsce w latach 1907 oraz 1993 - 1994r. Meczet otwierany jest dla ludzi, chcących się pomodlić, ale warto poprosić stróża otwarcie meczetu w celu zwiedzenia.

Sobór św. apostołów Piotra i Pawła (44°56,989833′N, 34° 6,319167′E)
Świątynia znajduje się na ulicy Oktiabrskaja 16, wybudowana została w 1870 roku.

Z okolic meczetu oraz soboru św. Piotra i Pawła można dojechać na dworzec autobusowy marszrutkami 2a i 2b. Bilet 4Hr/osobę.

Trolejbus nr 52 Symferopol - Jałta
Najdłuższa linia trolejbusowa, biegnąca na południe półwyspu do Jałty. Długość trasy to niemalże 100km i biegnie ona przez wsie, miasteczka oraz doliny i rzeki. Trolejbus nr 52 odjeżdża z dworca autobusowego/trolejbusowego. Pierwszy kurs jest we wczesnych godzinach porannych a ostatni o 21:55. Cena biletu to 12Hr/osobę. Za przewóz plecaków należy zapłacić 1Hr. Czas przejazdu prawie 3 godziny.

Inne zabytki, warte zobaczenia, których nie zdążyliśmy odwiedzić:

• Neapol Scytyjski (44°56,62′N,  34°7,172333′E) - ponoć naprawdę warto
• Synagoga Talmud-Tora (44°56,941833′N, 34° 6,244833E)
• Sobór Katedralny św. Trójcy (44°56,941833′N,  34° 6,244833E)
• Cerkiew Trzech Świętych (44°56,956167′N 34°5,7035′E)
• Park Sargiłka (44°56,597167′N 34°7,833333′E)
• Jaskinia Czokurcza

Zobacz pozostałe zdjęcia w galerii

]]> http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/symferopol/feed http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/nowy-swiat http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/nowy-swiat#comments Thu, 04 Sep 2008 20:18:55 +0000 Tomasz Smoliński http://podroze.e-smolinski.com/?p=146 Nowy Świat (44°49,840′N, 34°54,706′E) jest to małe miasteczko, położone niecałe 10km na zachód od Sudaku. Dzięki górom położonym w około, panuje w nim, specyficzny mikroklimat. Lato zaczyna się wcześniej niż w Sudaku a zima przychodzi później. W ciągu całego roku, temperatura powietrza, jest o kilka stopnie wyższa, niż w pozostałych częściach regionu. Nowy Świat zwany jest często “stolicą krymskich win musujących” lub “nadmorskim amfiteatrem skalnym”.

Transport
Do Nowego Świata, można dostać się z Sudaku, marszrutką nr 5. Jeździ ona zarówno z centrum jak i z przed Twierdzy Genueńskiej. Cena biletu 2,5Hr/osobę (2008r). Droga jest bardzo widokowa. Prowadzi ona nad wzdłuż urwistej skarpy, leżącej równolegle do linii brzegowej.

Fabryka Win i Muzeum Winiarstwa
Ciekawym obiektem do zobaczenia, jest Muzeum Winiarstwa. Cena biletu wynosi 14Hr/osobę (2008r) i obejmuje zwiedzanie muzeum, przewodnika oraz degustację wina. Po zebraniu się grupy zwiedzających, przewodnik oprowadzi nas po wystawach muzeum oraz opowie o historii wyrabiania win na Krymie. My niestety minęliśmy się z grupą zwiedzających a o czekaniu na następną grupę nie było mowy. Na szczęście po nieoficjalnej rozmowie, pani sprzedająca bilety, pozwoliła nam zwiedzić muzeum bez przewodnika. Za tą przyjemność zapłaciliśmy połowę ceny biletu i musieliśmy zrezygnować z degustacji win.

Niedaleko muzeum, znajduje się sklep firmowy (Nowyj Swiet - Firmiennyj Magazyn) sprzedający wina z okolicznych winiarni, narzucając minimalną marżę.

Rezerwat Botaniczny - Szlak Golicyna
Jeden z najpiękniejszych rezerwatów krajobrazowych na Krymie, jest rezerwat botaniczny w Nowym  Świecie.Bilet wstępu kosztuje 15Hr/osobę (2008r). Aby trafić do rezerwatu, należy udać się w kierunku morza, a następnie wzdłuż linii brzegowej w kierunku zachodnim. Leży on nad trzema zatokami: Zieloną (od wschodu), Siną (w środku) i Błękitną (po zachodniej stronie). Idąc ścieżką, ułożoną ponoć jeszcze w czasach średniowiecznych, dochodzimy do ogromnej groty, zwanej Jaskinią Golicyna, w której niegdyś, były przechowywane wina. Szczególnie urokliwym miejscem, jest przylądek Kapczik, wysunięty w głąb Morza Czarnego.

Góra Sokół
Po stronie wschodniej miasta, znajduję się góra Sokół, na której zboczach rośnie wiele endemitów, dzięki czemu wybrzeże Nowego Świata, otrzymało status rezerwatu botanicznego.

Zobacz pozostałe zdjęcia w tej galerii

Transport do Red Stone.

Zarówno z  Symferopolu jak i z Jałty, można dostać się trolejbusem nr 52 relacji, kursującym między jałtą a Symferopolem. Cena biletu z Symferopola 11Hr/osobę a z Jałty 1,5Hr/osobę. (2008r) .

Z przystanku w Krasnokamience, należy się kierować na północ idąc przez wioskę, mijając dwa sklepy spożywcze i jeden turystyczno-wspinaczkowy, aż wyjdziemy poza zabudowania, skąd zauważymy “Czerwony Kamień”. W wiosce, jest kilka namalowanych drogowskazów (strzałek z napisem Red Stone), więc raczej trudno zabłądzić.

Nocleg

W okół skały jest mnóstwo miejsca do rozbicia namiotów. W przeciągu 10 minut, normalnym krokiem, można się dostać z pod skały do sklepu we wsi. Pięć minut drogi od skały mieszkańcy oferowali nam pokój za 100Hr niezależnie od ilości osób, bez ograniczenia ilości osób w pokoju (rok 2008). Okolica jest spokojna, mnóstwo rozbitych namiotów w sezonie, a wieczorami rozpalane są ogniska, słychać dźwięki gitar oraz śpiewy wspinaczy, wypoczywających po wyczerpującym dniu wspinaczki.

Skałoplany / Topo

Wszystkie informacje dotyczące dróg wspinaczkowych w rejonie Krasnokamienki, zaczerpnięte zostały (za zgodą autora oczywiście) ze strony http://www.mountain.ru/eng/climb/2004/red_stone/,  za co bardzo dziękuję i gorąco polecam http://www.mountain.ru/.

Rejon Krasnyj Kamien (Red Stone) dzieli się na pięć sektorów wspinaczkowych:

• Sektor A - Lodówka - 12 dróg (V - VI.3)
• Sektor B - Zachód - 12 dróg (VI.1 - VI.5+)
• Sektor C - Część Główna - 31 dróg (VI - VI.6+)
• Sektor D - Południe - 14 dróg (V - VI.4)
• Sektor E - Szare Płyty - 12 dróg (VI.3 - VI.7)
• Sektor F - Żelazko - 15 dróg (V - VI.3)

Sektor A - Lodówka (V - VI.3)

Sektor B - Zachód (VI.1 - VI.5+)

Sektor C - Część Główna (VI - VI.6+)

Sektor D - Południe (V - VI.4)

Sektor E - Szare Płyty (VI.3 - VI.7)

Sektor F - Żelazko (V - VI.3)

Zobacz pełną galerię zdjęć

Przekopując niezliczoną ilość informacji, wyszukaliśmy mnóstwo miejsc, które chcieliśmy zobaczyć. Niestety ograniczeni urlopem, musieliśmy zrezygnować z kilku. Decyzja była nadzwyczaj trudna, ale “czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal.

Miejsca Warte Zobaczenia

Udało nam się zobaczyć:

• Symferopol
• Jałta
• Simeiz
• Sewastopol
• Bakczysaraj
• Krasnokamienka (Krasnokamianka)
• Massandra
• Sudak
• Nowy Świat
• Teodozja
• Kercz
• Kurortnoje
• Jenikale
• Adżymuszkaj

Niestety, z powodu ograniczenia czasowego, musieliśmy zrezygnować z:

• Ałupka
• Liwadii
• Nikita
• Foros
• Bałakława
• Inkerman
• Bałakława
• Foros
• Gurzuf
• Partenit
• Balaclava
• Ałuszta
• Foros
• Koktebel
• Evpatoria

Transport

Głównymi środkami transportu, z jakich korzystaliśmy były pociągi, autobusy, busy i trolejbusy.

Kolej na Krymie jest nie droga, a w pociągach istnieją trzy klasy:

• Obszczyj - najtańsza z wszystkich klas. Brak numeracji miejsc a sama nazwa mówi za siebie. Jest odpowiednik wagonów osobowych w Polsce, z tym, że zamiast siedzeń, w wagonie znajdują się twarde, drewniane ławy z oparciem, na których mieszczą się 3 - 4 osoby. Na krótkie odcinki, ta klasa jest wyśmienita. Tutaj bardzo dobrze czuć “klimat wschodu”. Jeśli szczęście się do nas uśmiechnie i latem będziemy mieć możliwość uchylenia okna, po szybkim podłożeniu karimaty pod “4 litery” nie będziemy mieć na co narzekać. Chodzący po wagonach tej klasy “akwizytorzy” sprzedają wszystko. Począwszy od gazet, ścierek do naczyń, chusteczek nawilżanych a skończywszy na takich gadżetach jak podręczna latarka z paralizatorem.
• Plackartnyj - czyli tzw. kowbojka. Opcja nieco droższa, ale idealna na dłuższe trasy. Jest to coś w rodzaju polskiej kuszetki, z tą różnicą, że o przedziałach możemy zapomnieć. Nie ma żadnych drzwi oddzielających korytarz od miejsca sypialnego. Udając się do toalety na końcu wagonu, możemy dokładnie przyjrzeć się pozostałym, śpiącym pasażerom lub zawrzeć nowe znajomości z tymi, co jeszcze nie śpia. Łóżka dzielą się na te, które stoją na podłodze i na te, które wisza. Każde ma swoje wady i zalety. Dolne jest jakby zamknięciem skrzyni, do której spokojnie zmieszczą sie dwa, średniej wielkości plecaki. Możemy schować tam też dokumenty bo nie ma możliwości aby ktoś je stamtąd wyciągnął bez zrzucania nas z łóżka. Do wad, możemy zaliczyć to, że czasami gdy w pociągu brakuje miejsc siedzących, Pasażerowie wpuszczani są do klasy plackartnyj, siadają na łóżku a my musimy spać z podkurczonymi nogami. Jeśli zajmiemy miejsce na górze, nikt nam sie nie wepcha, a my możemy spokojnie wypoczywać. Do wad, możemy zaliczyć potencjalny upadek na ziemie z dość dużej wysokości, zahaczając głową o kant stołu. Jeśli piętro niżej nie śpi nikt z naszej ekipy, musimy również trzymać przy sobie i pilnować ich podczas snu, chociaż osobiście nie słyszałem, żeby ktoś został okradziony
• Kupiejnyj - oczywiście jest to opcja najdroższa, ale i tak w porównaniu z polska koleją - niedroga. Osobiście nie miałem okazji poznać zalet i wad tej klasy, ale ze zdobytych informacji, jest to odpowiednik polskiej kuszetki, gdzie również jest numeracja miejsc.

Autobusy i Marszrutki czyli busy.

Praktycznie w każde miejsce na Krymie, można dostać się za pomocą autobusu lub busa. Komunikacja drogowa jest dość dobrze rozwinięta. Należy jednak zwrócić uwagę czy wsiadamy do busa, czy do autobusu. Korzystając z usług autobusowych, mamy zawsze cennik opłat, pod który podlegają zarówno turyści jak i sami mieszkańcy danego miasta. Z busami jest trochę inaczej. Tubylcy za przejazd płacą niewiele, a od turystów zbiera się opłaty o wiele większe, często pobierając również opłaty za bagaż. Rozróżnienie marszrutki od autobusu nie jest trudne, choć mylącym jest to, że tą samą trasę obsługują busy oraz autobusy a na dodatek oba pojazdy mają ten sam numer za szybą. Najistotniejszy jest jednak kształt pojazdu. Autobusy, a raczej miniautobusy, to pojazdy kanciaste, w kształcie prostopadłościanu na kółkach. Marszrutki, to najczęściej takie same auta, jak busy w Polsce.

Jeśli nie chcemy być oszukani, czasami warto zapytać, oczekujących na przystanku o cenę biletu.

Trolejbusy.

Trolejbusy na Krymie, są na porządku dziennym w większych miastach. Są naprawdę bardzo tanie i podróż nimi, dla niejednego, może być dużą frajdą. Ja osobiście polecam, trzygodzinna przejażdżkę trolejbusem między Symferopolem a Jałtą.

Plan podróży - Lato 2008

Dzień 1 - Z Przemyśla na Lotnisko Lwów

Przemyśl - Lwów
Podróż, zaczęła się w Przemyślu, mieście położonym 14km od granicy z Ukrainą o godzinie 7 rano. Tam łapiemy busa, który za 2zł, zawozi nas do Medyki, tuż pod samą granicę Polsko - Ukraińska. Kolejki na granicy polskiej nie ma. Stoi przed nami jakies 10 osób a celnik szybko sprawdza paszport i prosi kolejną osobę. Maszerując przez pas ziemi niczyjej, zbliżamy się do budki ukraińskich celników. Tam pokazujemy paszport, dostajemy pieczątkę i wypełniamy kartę imigracyjna. Jest to wynalazek ukraiński, w którym należy wpisać min. swoje imię, nazwisko, obywatelstwo, numer paszportu, cel podrózy itp. Połowe karty zabiera celnik, a pozostałość zostaje nam zwrócona. Tą drugą część należy schować, gdyż będzie nam potrzebna podczas opuszczania Ukrainy. Za brak karty imigracyjnej, podczas powrotu do Polski, możemy zostać ukarani grzywną. Przestawiamy zegarek o jedną godzinę do przodu i zmierzamy w kierunku jednego z kantorów, aby wymienić dolary na ukraińską walute. Wysoka temperatura, wpycha nas do sklepu i zakupujemy napoje na drogę do Lwowa. Brendy-Kola zimna: 4,5Hr. Łapiemy pierwszego busa do Lwowa, płacimy kierowcy 15Hr/osobę (w cene wliczone plecaki) i przez kolejne 1,5h delektujemy sie dziurawymi drogami. Bus wysadza nas przed dworcem kolejowym we Lwowie.

Lwów
Zostawiamy plecaki w przechowani (6Hr/dobę) i jedziemy tramwajem 1 lub 2a (chyba też 9) do centrum (bilet 0,75Hr/osobę). Udajemy się na rynek, bierzemy z punktu informacyjnego mapkę Lwowa i zwiedzamy zabytki. Wieczorem wracamy po plecaki, wsiadamy znów do tramwaju 1 lub 2a i jedziemy pod Uniwersytet, skąd trolejbusem nr 9 (bilet: 0,75Hr/osobę, ostatni kurs w okolicach 23:00) , wysiadając na ostatnim przystanku, dostajemy się na Lotnisko we Lwowie. Przed budynkiem “Aeroportu” wybieramy jedną z dwóch knajpek i raczymy się chłodnym ukraińskim piwem do czasu zamknięcia baru. Budynek portu lotniczego we Lwowie, jest otwarty przez całą dobę, chociaż światła wewnątrz są zgaszone.  Rozkładamy karimaty w kącie i udajemy się w przysłowiową drzemkę.

Dzień 2 - Symferopol - Jałta

Budzą nas hałasujący ludzie, ustawieni w kolejce do wcześniejszych lotów. Szybka toaleta (bezpłatna dla korzystających z aeroportu), znajdująca się około 100m od budynku, potem kawa z automatu Nescafe (2,5Hr cappucino) i odprawa bagażu - niestety w okienku nr 3, które znajduje się w całkiem innym budynku! Odprawa błyskawiczna, siedzimy w samolocie i zgodnie z planowanym odlotem, o godzinie 10:25 startujemy. Szybko zasypiamy, a o godzinie 12:15 budzi nas uderzenie kół samolotu o pas lotniska w Symferopolu. Wysiadamy z samolotu, idziemy do hali aby odebrać bagaż. Znajdujemy, kartke z napisem (z błędami) w języku angielskim - odbiór bagażu i czekamy na nasze plecaki. Po pięciu minutach widzimy, że na bagaże czekamy tylko my, a inni pasażerowie z własnymi walizkami już dawno opuścili Lotnisko Symferopol. Wracamy na pas startowy i widzimy w odległości 50m od samolotu, nasze bagaże. Zabieramy je i wychodzimy przed terminal.

Symferopol

Trolejbus o dziwnym numerze “2/9″ za 0,60Hr/osobę zabiera nas w okolice dworca kolejowego oraz autobusowego i jedzie on około 25-30 minut.

Trolejbusy Symferopol - Jałta wyjeżdżają z dworca autobusowego, jeżdżą co 20 - 30 min. Ostatni kurs jest o 20:55, podróż trwa 3 godziny a bilet kosztuje 12Hr/osobę +1Hr za plecak.

Autobus z okolic Meczetu Kebir Dżami - dworzec autobusowy: 4Hr/os

Obok dworca autobusowego jest bazar:
Szaruma (podobne do kebaba z kurczaka) - 13Hr
Melon (po rosyjsku: dynia) - 4Hr/kg
Brzoskwinie: 13-15Hr/kg
Śliwki: 8Hr/kg

Jałta

Kwatera: 50Hr/osobę

Prom Jałta - Jaskółcze Gniazdo: 50Hr/osobę (miejsce na tarasie widokowym promu dodatkowo 10Hr/osobę - płatne na promie). Bilety w kasach, znajdujących się przy przystani. Są też małe stateczki, które nie pływają, gdy są fale - bilet 35Hr/osobę. Wycieczka trwa 2 godziny w tym 45minut na zwiedzanie Jaskółczego Gniazda.

Jaskółcze Gniazdo: wstęp - 5Hr/osobę. Zdjęcie z małpką, orłem, krokodylem: 20Hr.

Bar mleczny: zupa, ziemniaki, surówka, kotlet mielony, kompot - 10Hr

Marszrutka nr 36 z Jałty do Simeiz - 7Hr/osobę.

Dzień 3 - Jałta - Simeiz

Simeiz

Marszrutka z Simeiz do Sewastopola - ok 30Hr/osobę.

Kasy na dworcu autobusowym w Simeiz mają przerwę godzinną w okolicach południa 11:00-12:00 lub 12:00-13:00.

Dzień 4 - Simeiz - Sewastopol

Sewastopol

Przechowalnia bagażu na dworcu autobusowym: 3Hr za godzinę
Przechowalnia bagażu na dworcu kolejowym: 4Hr za dobę

Do delfinarium, akwarium, muzeum floty czarnomorskiej dojazd trolejbusami: 3, 7 i 9 z okolic dworca kolejowego. Bilet wstępu 50Hr/osobę.

Chersonez Taurydzki - marszrutka nr 107 lub 109 z okolic dworca kolejowego.

Chersonez Taurydzki - czynny od 8:00 - 22:00. Bilet wstępu 13Hr/osobę.

Dzień 5 - Sewastopol - Bakczysaraj

Sewastopol

Pociąg Sewastopol - Bakczysaraj - klasa obszczyj 4,20Hr/osobę. Czas podróży 1 godzina 15 minut.

Bakczysaraj

Restauracja tatarska w Bakczysaraju: zupa i drugie danie około 15Hr.

Monastyr Uspieński - wejście za darmo.

Skalne miasto Czufut Kale - bilet wstępu: 20Hr/osobę.

Dzień 6 - Bakczysaraj - Symferopol - Krasnokamienka

Bakczysaraj

Pociąg, klasa obszczyj Bakczysaraj - Symferopol, bilet 3,90Hr/osobę, czas podróży około 40 minut.

Symferopol

Do Krasnokamienki, można się dostać wsiadając w trolejbus relacji Symferopol - Jałta i należy wysiąść około 30 minut przed Jałtą.

Krasnokamienka

Trzy sklepy na wsi z jedzeniem i napojami oraz jeden ze sprzętem wspinaczkowym i turystycznym (duży wybór).

Piwo Obolon w wiejskim sklepie - 3Hr/butelkę.

Dzień 7 - Krasnokamienka - Massandra - Jałta - Sudak

Krasnokamienka

Do Massandry dojechać można trolejbusem relacji Symferopol - Jałta nr 52, bilet 1,5Hr/osobę.

Massandra

Wejście do pałacu Aleksandra III - 60Hr/osobę.

Piwo w piwnym ogródku przed pałacem 7Hr/butelkę.

Toaleta - bezpłatna.

Trolejbus do Jałty (również 52) 1Hr/osobę.

Jałta

Autobus Jałta - Sudak, odjazd z dworca autobusowego. Bilet należy kupić w kasie a jego cena 29Hr/osobę. Czas przejazdu 3godziny 15 minut.

Sudak

Przechowalnia bagażu na dworcu autobusowym 3Hr/dobę

Wino z beczki Muskatiel Czjernyj Massandr - 28Hr/litr

Pole namiotowe przy morzu 25Hr/osobę + 5Hr/namiot.

Dzień 8 - Sudak - Nowy Świat - Sudak

Sudak

Twierdza Genueńska - wstęp 20Hr/osobę.

Piwo przy twierdzy - 5Hr/butelkę.

Marszrutka nr 5 do Nowego Świata - bilet 2,5Hr/osobę.

Nowy Świat

Marszrutka nr 5 do Sudaku - biler 2,5Hr/osobę.

Wstęp do muzeum Winiarstwa z degustacją wina 15Hr/osoby.

Wstęp do Parku krajobrazowego (szlak Galicyna) 15Hr/osobę.

Dzień 9 - Sudak -Teodozja (Feodozja)

Sudak

Autobus Sudak - Teodozja, bilety 15Hr/osobę, zas przejazdu: 1godzina i 30 minut.

Teodozja

Przechowalnia bagażu - 6Hr należy kupić żeton, wrzucić do samoobsługowej szafy, w której będzie zamykany bagaż i ustawić kod 1 litera i 3 cyfry (litera z alfabetu rosyjskiego).

Dzień 10 - Teodozja (Feodozja) - Kercz - Kurortnoje

Teodozja

Z dworca autobusowego do Kerczu odjeżdza autobus nr 612 ze stanowiska 4 - cena biletu 25Hr/osobę. Warto zakupić bilet wcześniej, gdyż jest to autobus relacji Dżankoj - Kercz i mogą być problemu z miejscami siedzącymi. Czas przejazdu 1 godzina 30 minut.

Kercz

Przechowalnia bagażów na dworcu autobusowym - 4Hr/dobę.

Autobus do miejscowości Kurortnoje nad Morzem Azowskim nie ma rozkładu jazdy, odjeżdża jak uzbiera się komplet ludzi. Bilet 5Hr/osobę. Czas przejazdu 15 - 20 minut. Jeździ od godziny 6:00 (również w niedzielę).

Kurortnoje

Piwo - 5Hr/butelkę

Bliny (z mięsem lub twarogiem) - 4Hr/2 sztuki

Płow - 14Hr

Dzień 11 - Kurortnoje - wypoczynek.

Dzień 12 - Kurortnoje - Kercz (i okolice) - Symferopol

Kurortnoje

Autobus do Kerczu (jeździ od 6:40 rano, również w niedzielę) - 5Hr/osobę.

Kercz i okolice

do Cerkwi Jana Chrzciciela - Autobus nr 5, bilet: 1,80Hr/osobę

do Adżymuszkaj (Kurhan Carski, Kamieniołom - muzeum) autobus nr 4 - 1,35Hr/osobę

Kurhan Carski - wstęp: 8Hr/osobę.

Kamieniołom Adżymuszkaj - wycieczka po sztolniach i podziemnycj korytarzach: 20Hr/osobę.

Do twierdzy tureckiej Jenikale (Enikale) - autobus nr 36 - bilet 1,8Hr/osobę.

Twierdza turecka Enikale - wstęp darmowy.

Samsa - wielki pieróg z bardzo ostrym, gulaszowym nadzieniem - 5Hr

Pociąg Kercz - Symferopol (tylko jeden dziennie) odjazd z Kerczu o 20:45, przyjazd do Symferopola 4:55. Cena biletu w klasie plackartnyj: 50Hr/osobę.

Dzień 13 - Symferopol - Lornisko w Symferopolu

Na lotnisko z okolic dworca kolejowego jeździ trolejbus “2/9″ - pierwszy kurs o 5:15 (dzień powszedni), bilet: 0,60Hr/osobę, czas przejazdu około 25 minut.

Zobacz całą fotogalerię

We wschodniej części półwyspu, tuż obok cieśniny kerczańskiej, będącej granicą dwóch kontynentów – Europy i Azji – znajdują się góry Jaiłu. Dzielą się one na kilka równoległych łańcuchów górskich ciągną się wzdłuż całego wybrzeża południowego. Pokryte są one gęstym lasem, a na północy przechodzą w step, pokrywający większą część półwyspu.

Najwyższym szczytem Gór Krymskich jest Roman-Kosz (1545m n.p.m.). Zbudowany jest z wapieni jurajskich, Leży on w masywie Babugańskim na terenie rezerwatu i jest niedostępny dla turystów. Drugim, co do wielkości szczytem, jest część południowego płaskowyżu masywu górskiego Czatyrdach (1527m n.p.m.). W większości rzeki na Krymie, są rzekami okresowymi. Pojawiają się na przełomie lutego i marca a w czasie lata są wyschnięte. Najwyższym wodospadem jest Uczan-Su (98,5 m wysokości), lecz w czasie lata prawie w całości zanika.

Na Krymie, okres zimowy trwa w zasadzie dwa miesiące (styczeń, luty) a temperatury wahają się między 2° - 4° C. Latem natomiast średnia temperatura to około 24°C. Na południowym wybrzeżu Krymu występuje klimat subtropikalny, na wschodnim i zachodnim wybrzeżu śródziemnomorski a w głębi lądu znajdują się stepy.

Półwysep Krymski zamieszkuje ponad 100 różnych nacji. W większości Rosjanie (65%), Ukraińcy (20%), Tatarzy (10%) oraz Gruzini, Grecy i inne narodowości. Łącznie 2,6 miliona mieszkańców.

]]> http://podroze.e-smolinski.com/ukraina/krym/krym-informacje/feed http://podroze.e-smolinski.com/szkocja/cairngorms/lairig-ghru http://podroze.e-smolinski.com/szkocja/cairngorms/lairig-ghru#comments Sat, 19 Jul 2008 12:34:59 +0000 Tomasz Smoliński http://podroze.e-smolinski.com/?p=45 Lairig Ghru (57°05.179′N, 3°41.706′W) jest doliną w górach Szkocji - Cairngorm. Jak większość dolin, jej koniec przypomina rozstrzępioną, plecioną linę. Przy obu końcach, rozszerza się i rozgałęzia. Od strony południowej, do Lairig Ghru można dostać się z Braemar idąc przez doliny Glen Lui lub Glen Dee oraz z Blair Atholl przez dolinę Glen Tilt. Z północy Lairig Ghru osiągalna jest z Glen More, idąc przez skalisty wąwoz „Chalamain Gap” oraz z Aviemore przemierzając las Rothiemurchus.

Nazwa Lairig Ghru, była interpretowana na wiele sposobów:

• Pisarz Watson Adam tłumaczy Lairig Ghru jako nazwę miejsca, wypowiadana jako Laarig Groo nadając jej znaczenie “przejście Dhru” lub “przejście Druie” (pass of Dhru lub pass of Druie), sugerując transformacje ze słowa Drudhadh, które oznacza “wyciek”. Wiele osób, odwiedzających tę dolinę, zaakceptowało to, gdyż, w po środku doliny, znajdują się dwa źródła, które spływają w przeciwnych kierunkach. Jedno na północ, a drugie na południe.

• Gordon Seton, sugeruje, że transformacja tej nazwy jest o wiele mniej pewna i Lairig Ghru jest wielką zagadką. Jego zdaniem Lairig, oznacza “przejście przez góry”. Kartografowie w XIX wieku, używali zamiennie dwóch słów: Ghru oraz Ghruamach, które oznaczają “zakaz”. Zatem Lairig Ghru - mogło oznaczać “zakaz przechodzenia” przez to miejsce w czasie złej pogody.

• MacBrian, filolog, nazwę Lairig Ghru, tłumaczy jako pass of Druie river - czyli przejście przez rzekę Druie.

Zapewne wiec w rzeczywistości, nazwa Lairig Ghru ma związek zarówno z przejściem przez góry, jak i woda płynącą po dnie doliny.

Dawniej, wzdłuż doliny biegł trakt łączący Strathspey oraz Deeside. We wczesnych latach XX wieku, zaczęli pojawiać się tam ambitni turyści, którzy szukali wrażeń, bądź pragnęli obcować z naturą.

Na drodze wzdłuż doliny Lairig Ghru znajduje się wiele punktów orientacyjnych jak i cech szczególnych dla tego miejsca. Część z nich nie pojawiło się one na mapach. Najważniejszymi, a zarazem miejscami, na które warto zwrócić uwagę są:

• Corrour Bothy (57°02.519′N, 3°40.858′W) – schronisko górskie, znajdujące się pod opieką „Mountain Bothy Association”. Budynek został zbudowany w 1877 roku. Było to miejsce, gdzie zamieszkiwali obserwatorzy jeleni oraz myśliwi. Stacjonowali w niej czerwca do października. W 1920 roku, budynek został oddany do ogólnego użytku. W 1928 roku członkowie klubu turystycznego z Uniwersytetu w Dundee, założyli tam księgę odwiedzin. W 1949 roku Corrour Bothy, zostało przebudowane, przez członków klubu Cairngorm. Obok chaty, znajdują się kamienie, których ułożenie, wskazuje istnienie wcześniejszej konstrukcji.

• Clah nan Taillear (57°02.940′N, 3°40.620′W) – Kamień krawców to duży żebrowany kamień, znajdujący się z boku ścieżki wiodącej przez Lairig Guru, blisko miejsca, gdzie kocioł Alt Coire an Saighdeir łączy się z rzeką Dee.

• Rzeka Dee – rzeka znajduje swój początek w miejscu zwanym Wells of Dee (57°04.085′N, 3°45.194′W). Zasilana jest przez deszcz, padający na zbocza okolicznych szczytów.

• Ścieżka księcia – ścieżka zaznaczona tylko na mapach 1:25000. Jest ona niewyraźna, znajduje się po zachodniej stronie doliny i biegnie w kierunku Coire Ruadh, wzdłuż strumienia, spadającego z gór. W XIX wieku, Książe z Fife, był właścicielem posiadłości Mar Estete. Podczas prywatnych polowań wydeptał on swoją ścieżkę (The Duke’s Path).

• Stawy Dee (57°05.182′N, 3°41.697′W) – grupa stawów w środkowej części doliny. Prawdopodobnie, w co najmniej jednym ze stawów, żyły pstrągi, mimo iż są one zamknięte i nie mają żadnego wpływu ani odpływu.

• Potok March – jest to potok spływający ze wschodniej ściany, otaczającej dolinę. Zanika on wśród skał przed osiągnięciem dna doliny,

• Angus Sinclair Memorial Hut (57°06.762′N, 3°43.240′W) był to schron, wybudowany w 1957 roku, jako pamiątka po Agnus Sinclar, który zginął 21 grudnia 1954 roku na szczycie Cairn Gorm. Schron, jak wiele innych w górach Szkocji, został zbudowany, aby ułatwić ludziom, dostęp do gór oraz dawać schronienie, podczas załamania pogody. Budynek został zniszczony, a w 1991 roku, usunięto jego ruiny i pozostawiono metalową tabliczkę pamiątkową, przymocowaną do kamienia. Schron znajdował się, na skrzyżowaniu dwóch ścieżek: jednej prowadzącej z zachodniej ściany doliny Lairig Ghru oraz drugiej, biegnącej z doliny Glen More biegnącej przez Chalamain Gap w kierunku północno – wschodnim.

• Chalamain Gap (57°07.600′N, 3°42.636′W) jest to nafaszerowany kamieniami wąwóz, przez który prowadzi ścieżka do Lairig Ghru. Podłoże wąwozu usłane jest głazami, przez które należy się przedrzeć, boki ograniczone niemalże pionowymi, postrzępionymi ścianami. Miejsce to, jest naprawdę warte obaczenia. Podczas przemierzania Chalamain Gap, ale należy zachować ostrożność, szczególnie, gdy skały są mokre.