Podróże Małe i Duże

Lairig Ghru (57°05.179′N, 3°41.706′W) jest doliną w górach Szkocji - Cairngorm. Jak większość dolin, jej koniec przypomina rozstrzępioną, plecioną linę. Przy obu końcach, rozszerza się i rozgałęzia. Od strony południowej, do Lairig Ghru można dostać się z Braemar idąc przez doliny Glen Lui lub Glen Dee oraz z Blair Atholl przez dolinę Glen Tilt. Z północy Lairig Ghru osiągalna jest z Glen More, idąc przez skalisty wąwoz „Chalamain Gap” oraz z Aviemore przemierzając las Rothiemurchus.

Nazwa Lairig Ghru, była interpretowana na wiele sposobów:

• Pisarz Watson Adam tłumaczy Lairig Ghru jako nazwę miejsca, wypowiadana jako Laarig Groo nadając jej znaczenie “przejście Dhru” lub “przejście Druie” (pass of Dhru lub pass of Druie), sugerując transformacje ze słowa Drudhadh, które oznacza “wyciek”. Wiele osób, odwiedzających tę dolinę, zaakceptowało to, gdyż, w po środku doliny, znajdują się dwa źródła, które spływają w przeciwnych kierunkach. Jedno na północ, a drugie na południe.

• Gordon Seton, sugeruje, że transformacja tej nazwy jest o wiele mniej pewna i Lairig Ghru jest wielką zagadką. Jego zdaniem Lairig, oznacza “przejście przez góry”. Kartografowie w XIX wieku, używali zamiennie dwóch słów: Ghru oraz Ghruamach, które oznaczają “zakaz”. Zatem Lairig Ghru - mogło oznaczać “zakaz przechodzenia” przez to miejsce w czasie złej pogody.

• MacBrian, filolog, nazwę Lairig Ghru, tłumaczy jako pass of Druie river - czyli przejście przez rzekę Druie.

Zapewne wiec w rzeczywistości, nazwa Lairig Ghru ma związek zarówno z przejściem przez góry, jak i woda płynącą po dnie doliny.

Dawniej, wzdłuż doliny biegł trakt łączący Strathspey oraz Deeside. We wczesnych latach XX wieku, zaczęli pojawiać się tam ambitni turyści, którzy szukali wrażeń, bądź pragnęli obcować z naturą.

Na drodze wzdłuż doliny Lairig Ghru znajduje się wiele punktów orientacyjnych jak i cech szczególnych dla tego miejsca. Część z nich nie pojawiło się one na mapach. Najważniejszymi, a zarazem miejscami, na które warto zwrócić uwagę są:

• Corrour Bothy (57°02.519′N, 3°40.858′W) – schronisko górskie, znajdujące się pod opieką „Mountain Bothy Association”. Budynek został zbudowany w 1877 roku. Było to miejsce, gdzie zamieszkiwali obserwatorzy jeleni oraz myśliwi. Stacjonowali w niej czerwca do października. W 1920 roku, budynek został oddany do ogólnego użytku. W 1928 roku członkowie klubu turystycznego z Uniwersytetu w Dundee, założyli tam księgę odwiedzin. W 1949 roku Corrour Bothy, zostało przebudowane, przez członków klubu Cairngorm. Obok chaty, znajdują się kamienie, których ułożenie, wskazuje istnienie wcześniejszej konstrukcji.

• Clah nan Taillear (57°02.940′N, 3°40.620′W) – Kamień krawców to duży żebrowany kamień, znajdujący się z boku ścieżki wiodącej przez Lairig Guru, blisko miejsca, gdzie kocioł Alt Coire an Saighdeir łączy się z rzeką Dee.

• Rzeka Dee – rzeka znajduje swój początek w miejscu zwanym Wells of Dee (57°04.085′N, 3°45.194′W). Zasilana jest przez deszcz, padający na zbocza okolicznych szczytów.

• Ścieżka księcia – ścieżka zaznaczona tylko na mapach 1:25000. Jest ona niewyraźna, znajduje się po zachodniej stronie doliny i biegnie w kierunku Coire Ruadh, wzdłuż strumienia, spadającego z gór. W XIX wieku, Książe z Fife, był właścicielem posiadłości Mar Estete. Podczas prywatnych polowań wydeptał on swoją ścieżkę (The Duke’s Path).

• Stawy Dee (57°05.182′N, 3°41.697′W) – grupa stawów w środkowej części doliny. Prawdopodobnie, w co najmniej jednym ze stawów, żyły pstrągi, mimo iż są one zamknięte i nie mają żadnego wpływu ani odpływu.

• Potok March – jest to potok spływający ze wschodniej ściany, otaczającej dolinę. Zanika on wśród skał przed osiągnięciem dna doliny,

• Angus Sinclair Memorial Hut (57°06.762′N, 3°43.240′W) był to schron, wybudowany w 1957 roku, jako pamiątka po Agnus Sinclar, który zginął 21 grudnia 1954 roku na szczycie Cairn Gorm. Schron, jak wiele innych w górach Szkocji, został zbudowany, aby ułatwić ludziom, dostęp do gór oraz dawać schronienie, podczas załamania pogody. Budynek został zniszczony, a w 1991 roku, usunięto jego ruiny i pozostawiono metalową tabliczkę pamiątkową, przymocowaną do kamienia. Schron znajdował się, na skrzyżowaniu dwóch ścieżek: jednej prowadzącej z zachodniej ściany doliny Lairig Ghru oraz drugiej, biegnącej z doliny Glen More biegnącej przez Chalamain Gap w kierunku północno – wschodnim.

• Chalamain Gap (57°07.600′N, 3°42.636′W) jest to nafaszerowany kamieniami wąwóz, przez który prowadzi ścieżka do Lairig Ghru. Podłoże wąwozu usłane jest głazami, przez które należy się przedrzeć, boki ograniczone niemalże pionowymi, postrzępionymi ścianami. Miejsce to, jest naprawdę warte obaczenia. Podczas przemierzania Chalamain Gap, ale należy zachować ostrożność, szczególnie, gdy skały są mokre.

~ by Tomasz Smoliński on 19 July 2008.