Jarlshof
Jarlshof (59°52.147′N, 1°17.432′W) jest to wielowieczna osada mieszkalna, znajdująca się na samym południu głównej wyspy (Mainland) Szetlandów. Zamieszkiwana była od epoki brązu aż do XIX wieku.
Najstarsze ślady zabudowań, znajdujące się od strony wschodniej, pochodzą z epoki brązu oraz początku epoki żelaza. Chaty te, są nieco mniejsze, niż odkryte w Sakra Brae - Orkney, ale wykazują bardzo duże podobieństwo w wyglądzie. Mogą one być również porównywane z owalnymi chatami w Pettigarth Field - Whalsay. Gospodarstwa w Jarlshof, miały bezpośrednie połączenie z budowanymi pod ziemią pomieszczeniami, które służyły jako spiżarnie. Jeden z tych najstarszych obiektów był używany w epoce brązu, 800 lat przed narodzeniem Chrystusa jako kuźnia.
Warto również zwrócić uwagę na budynki z okresu żelaza, znajdujące się po stronie południowej. Część osady, zniszczona przez morze, pokazuje, iż okres osadnictwa był ciągły. Budowle “broch” (okrągłe, wielopoziomowe budynki, które budowano dopasowując kamienie do siebie, układając je kolejno, bez użycia żadnej zaprawy) zostały udoskonalone i rozwinięte do okrągłych jedno-rodzinnych domów. Te okrągłe budowle reprezentują typ zabudowań mieszkalnych, w których okrągłe ściany, nie tylko dzieliły powierzchnie mieszkalną na spiżarnie i sypialnie, ale również pomagały podtrzymywać dach. Ten osobliwy typ domostw, był używany tylko na Szetlandach i zachodnich wyspach.
Największy obszar Jarlshof jest pokryty przez osadę wikingów, którą zamieszkiwali przez setki lat. Stare zabudowania były przebudowywane, udoskonalane, a czasem burzone, a na ich miejscach powstawały nowe. Dr. Curle w 1934r., jako pierwszy odkrył tę osadę wikingów i jako pierwszy potwierdził, istnienie podłużnych domów, budowanych przez wikingów. Powstanie ich, szacuje się na IX wiek. Są one typowymi, podłużnymi domami skandynawskimi, wybudowanymi z kamienia i torfu. Mierzą one 20m długości i 7m szerokości. Podzielone są na dwa pomieszczenia - jedno do gotowania a drugie do mieszkania. Pokój mieszkalny miał na środku palenisko, a pod ścianami ławy, na których mieszkańcy siedzieli i spali. W sąsiedztwie znajdowały się kuźnia, zagrody oraz mały kwadratowy budynek, który prawdopodobnie używany był jako łaźnia, gdzie lano wodę na gorące kamienie wytwarzając parę, jak w fińskiej łaźni.
Wiele znalezisk, potwierdza, że wikingowie byli farmerami, odkryte kamienne obciążniki do sieci, wskazują, że zajmowali się również rybołówstwem. Dr. Curle znalazł również kamienną dachówkę, na której wyryty był szkic podłużnej łodzi z wysokim dziobem, rufą, pojedynczym masztem i wiosłem do sterowania po lewej stronie.
W 1951r. J.C.R. Hamilton odkrył więcej kamiennych tablic z obrazami łodzi, zwierząt a nawet dwie z portretami mężczyzn. Jeden przedstawiał młodego mężczyznę z brodą i kręconymi włosami, a drugi starca z ostro zakończonym nosem, ubranego w tunikę z wysokim kołnierzem.
Znaleziono tylko trzy fragmenty broni, w najstarszej części osady, co wskazuje, iż mieszkańcy Jarlshof nie byli wojownikami. Duże uzdolnienie artystyczne potwierdzają inne znaleziska takie jak grzebienie wykonane z kości, zwierzęce głowy bądź główki ostów wygrawerowane na kościach.
Saga Orkney’owska opowiada o społeczności z bardzo pokojowym nastawieniem, zamieszkującej Szetlandy w XII wieku. Pod koniec XIII wieku, chaty wikingów zostały opuszczone, a z czasem zasypane przez piach.
Po środku osady, możemy zobaczyć ruiny domu ziemianina Earl Patrick Stewart’a, pochodzące z XVI/XVII wieku, które były znane jako Sumburgh. Dom pokrywał część prehistorycznego “broch”. W XVII wieku chata popadała w ruinę i kiedy Sir Walter Scott przyjechał w odwiedziny, prawie cały dom pokryty był wydmą. Wtedy to, Sir Walter Scott zmienił nazwę domu na Jarlshof.
Ceny biletów wstępu do osady:
Normalny: 4,70Ł
Ulgowy: 3,70Ł
Dzieci: 2,35Ł
Godziny otwaria: codziennie od 9:30 - 17:30
Wpisz komentarz